Van AI-onzekerheid naar AI-vaardigheid: waarom leren werken met AI lijkt op leren autorijden

Veel bedrijven voelen het inmiddels: we moeten iets met AI. Maar wat precies? Waar begin je? Welke tools zijn relevant? Welke processen kun je automatiseren? En hoe voorkom je dat AI een losse hype blijft in plaats van een concrete verbetering van sales, marketing en productiviteit?

Die onzekerheid is heel normaal. Sterker nog: het is precies hoe mensen leren.

Het leerproces is mooi te verklaren met het model van Broadwell uit 1969: de vier fasen van bekwaamheid. Dit model laat zien hoe iemand zich ontwikkelt van “ik weet niet dat ik iets niet kan” naar “ik doe het automatisch goed”. En wie dit model naast AI-adoptie legt, ziet meteen waarom veel organisaties vastlopen én welke stappen nodig zijn om verder te komen.

De vier fasen van leren volgens Broadwell

Broadwell beschreef vier fasen die mensen doorlopen wanneer ze een nieuwe vaardigheid leren:

1. Onbewust onbekwaam

   
   

   Je weet niet dat je iets niet weet. Er is een blinde vlek. Je denkt misschien dat het allemaal wel meevalt, of je ziet simpelweg nog niet wat er mogelijk is.

2. Bewust onbekwaam

   
   

   Je weet nu dat je iets nog niet kunt. Dat kan ongemakkelijk voelen, maar het is ook het moment waarop echt leren begint.

3. Bewust bekwaam

   
   

   Je kunt de vaardigheid uitvoeren, maar je moet er nog goed over nadenken. Je volgt stappen, oefent bewust en hebt soms nog begeleiding nodig.

4. Onbewust bekwaam

   
   

   De vaardigheid is een automatisme geworden. Je doet het vanzelf, zonder er steeds bewust bij stil te staan.

Dit model is herkenbaar in bijna alles wat we leren. Van sporten tot presenteren. Van verkopen tot leidinggeven. En misschien wel het beste voorbeeld: leren autorijden.

Leren autorijden: van stuntelen naar automatisch schakelen

Stel je Lisa voor. Ze heeft zich aangemeld bij de rijschool, maar heeft nog nooit achter het stuur gezeten.

In de eerste fase is Lisa onbewust onbekwaam. Ze weet eigenlijk nog niet wat ze allemaal niet weet. Misschien denkt ze: “Hoe moeilijk kan het zijn? Gas geven, sturen en remmen.” Maar tijdens haar eerste rijles merkt ze al snel dat autorijden veel complexer is. De koppeling komt te laat op, de motor slaat af en ze vergeet in haar spiegels te kijken.

Dan komt ze in fase twee: bewust onbekwaam. Lisa weet nu dat ze nog veel moet leren. Ze voelt het ongemak. Inparkeren lukt niet soepel, schakelen vraagt veel aandacht en verkeerssituaties voelen overweldigend. Toch is dit een belangrijke stap. Want nu ontstaat motivatie om te oefenen.

De instructeur helpt haar door alles op te breken in kleine stappen. Eerst rustig optrekken. Dan schakelen. Dan spiegelen. Daarna invoegen. De begeleiding is concreet, praktisch en veilig. Ze mag fouten maken, zolang ze ervan leert.

Na voldoende oefening komt Lisa in fase drie: bewust bekwaam. Ze kan rijden, maar moet nog overal actief over nadenken. “Spiegel, richting, schouder, sturen.” Ze weet wat ze doet, maar het kost energie. Ze rijdt steeds beter, maar nog niet ontspannen.

Pas nadat Lisa haar rijbewijs heeft gehaald en veel kilometers heeft gemaakt, beweegt ze richting fase vier: onbewust bekwaam. Een jaar later rijdt ze moeiteloos naar haar werk terwijl ze een podcast luistert. Schakelen, remmen, sturen en anticiperen gaan vanzelf. Autorijden is tweede natuur geworden.

En precies zo werkt het ook met AI.

Waar staan de meeste bedrijven met AI?

Veel teams binnen bedrijven zitten op dit moment in fase twee: bewust onbekwaam.

Ze weten dat AI belangrijk is. Ze horen verhalen over ChatGPT, Copilot, AI-agents, automatisering en productiviteitswinst. Ze zien concurrenten experimenteren. Ze voelen dat ze niet achter kunnen blijven.

Maar tegelijkertijd is de grote vraag: waar beginnen we?

Het lijkt op iemand die weet dat hij moet leren autorijden, maar nog niet weet welke rijschool hij moet kiezen. Welke instructeur past bij ons? Welke route is logisch? Moeten we eerst theorie doen? Direct de weg op? Of beginnen op een leeg parkeerterrein?

Bij AI werkt dat net zo. Veel organisaties weten inmiddels dat AI kansen biedt, maar hebben nog geen duidelijk beeld van:

• welke processen geschikt zijn voor AI;

• welke tools waarde toevoegen;

• hoe medewerkers AI veilig en praktisch gebruiken;

• hoe je van losse experimenten naar structurele verbetering gaat;

• hoe AI helpt binnen sales, marketing, klantcontact en business development.

Dat is geen gebrek aan ambitie. Het is een leerfase.

De juiste “rijschool” kiezen voor AI

Pas wanneer bedrijven hun AI-rijschool kiezen, ontdekken ze wat ze allemaal nog niet weten. En dat is juist goed.

Want in fase twee begint het echte leren. Je gaat zien waar de blinde vlekken zitten. Je ontdekt welke processen onnodig handmatig zijn. Je ziet waar sales en marketing tijd verliezen. Je merkt waar informatie versnipperd is. En je ontdekt welke taken prima ondersteund of geautomatiseerd kunnen worden met AI.

Maar net als bij autorijden werkt het niet als je iemand alleen de autosleutels geeft.

Een team heeft begeleiding nodig. Structuur. Praktijkvoorbeelden. Een veilige omgeving om te oefenen. Concrete feedback. En vooral: kleine stappen die direct toepasbaar zijn in het dagelijkse werk.

Want AI leren gebruiken gaat niet om “een tooltje proberen”. Het gaat om nieuw gedrag aanleren. Anders kijken naar processen. Slimmer nadenken over klantbenadering, opvolging, content, rapportages, offertes, data en besluitvorming.

Eerst schakel je nog heel bewust. Later gaat het vanzelf.

Van bewust onbekwaam naar bewust bekwaam

Mijn rol is om bedrijven te helpen bij precies die overgang.

Van fase één naar fase twee: uit de onbewuste onbekwaamheid komen. Echt begrijpen wat er mogelijk is met AI. Niet vanuit hype, maar vanuit praktische kansen voor sales, marketing en bedrijfsontwikkeling.

En van fase twee naar fase drie: concreet aan de slag gaan. Processen in kaart brengen. Kansen herkennen. AI-tools of agents toepassen. En medewerkers leren hoe ze dit zelf kunnen blijven doen.

Daarvoor bied ik twee praktische en aantrekkelijke workshops aan.

Workshop A: AI-inspiratiesessie

De eerste stap is bewustwording.

In deze inspiratiesessie ontdekken teams wat AI vandaag al kan betekenen voor hun organisatie. Geen technische verhandeling, maar herkenbare voorbeelden uit sales, marketing, klantcontact, business development en productiviteit.

Het doel is helder: mensen uit fase één halen.

Na deze sessie begrijpen deelnemers beter wat AI is, waar de kansen liggen en waarom wachten geen strategie is. Ze gaan van “we weten eigenlijk niet wat we missen” naar “nu zien we waar de mogelijkheden zitten”.

Dat is de stap van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam.

Workshop B: AI-procesworkshop

De tweede workshop is gericht op toepassing.

Samen brengen we concrete processen in kaart. Denk aan leadopvolging, klantsegmentatie, offertevoorbereiding, contentcreatie, salesrapportages, interne kennisdeling of marketingautomatisering.

Daarna kijken we welke onderdelen slimmer, sneller of beter kunnen met een AI-tool of AI-agent.

Het doel is niet dat bedrijven afhankelijk worden van een consultant. Integendeel. Ik geloof sterk in het principe: teach a man how to fish.

Na deze workshop hebben deelnemers niet alleen inzicht in AI-kansen, maar ook praktische handvatten om zelf verder te bouwen. Ze leren bewust schakelen in de wereld van AI.

Dat is de stap van bewust onbekwaam naar bewust bekwaam.

AI wordt pas waardevol als je ermee leert rijden

AI is geen magische snelweg naar succes. Het is eerder een krachtige auto. Maar zonder rijles blijf je onzeker, maak je onnodige fouten of durf je de weg niet op.

De bedrijven die nu leren rijden met AI, bouwen een voorsprong op. Niet omdat ze alle antwoorden al hebben, maar omdat ze bereid zijn te leren, te oefenen en hun processen stap voor stap slimmer te maken.

Dus herken je dit binnen jouw organisatie?

Je weet dat AI belangrijk is. Je voelt dat er kansen liggen. Maar je zoekt nog naar richting, structuur en praktische toepasbaarheid.

Dan is dit het moment om je AI-rijschool te kiezen.

Neem contact met mij op voor meer informatie over de AI-inspiratiesessie en de AI-procesworkshop. Samen zetten we de stap van AI-onzekerheid naar AI-vaardigheid.